คู่มือเตรียมรับมือกับภัยพิบัติ 
ภัยธรรมชาติที่พบบ่อย:
–
น้ำท่วม – ฤดูฝน (พ.ค.-ต.ค.)
–
พายุ/ลมพายุ – ฤดูมรสุม
–
ดินถล่ม – พื้นที่ภูเขา หน้าฝน
–
แผ่นดินไหว – แม้ไม่บ่อย แต่เกิดได้
–
ภัยแล้ง – ฤดูแล้ง (ธ.ค.-เม.ย.)
–
คลื่นยักษ์/สึนามิ – ชายฝั่งทะเล
–
ไฟป่า/หมอกควัน – ภาคเหนือ (มี.ค.-เม.ย.)
—
สำเนาบัตรประชาชน, ทะเบียนบ้าน, สมุดบัญชีธนาคาร, สำเนาหน้าบัญชี, เอกสารกรรมสิทธิ์บ้าน/รถ, กรมธรรม์ประกันภัย, ใบรับรองแพทย์, ประวัติการแพ้ยา, รูปถ่ายครอบครัว (ใช้ประจำตัวยามฉุกเฉิน)
น้ำดื่มบรรจุขอด 3-5 ลิตร/คน/วัน, อาหารกระป๋อง (ปลาทูน่า, ซาร์ดีน, ข้าวกระป๋อง), อาหารแห้ง (ขนมปัง, บิสกิต, ถั่ว, ผลไม้อบแห้ง), นมกล่อง/นมผง, อาหารเด็กและผู้สูงอายุ (ถ้ามี), อุปกรณ์เปิดกระป๋อง
ยาประจำตัว (พอใช้ 1-2 สัปดาห์), ยาลดไข้ แก้ปวด แก้ท้องเสีย, ยาแก้แพ้, พลาสเตอร์, ผ้าพันแผล, เจลแอลกอฮอล์, หน้ากากอนามัย, ยากันยุง, ยาหยอดตา, เทอร์โมมิเตอร์
วิทยุพกพา (แบตเตอรี่/โซล่าเซลล์), ไฟฉายพร้อมแบตสำรอง, แบตสำรอง/พาวเวอร์แบงก์ (ชาร์จเต็ม), สายชาร์จโทรศัพท์, นักหวีด (ใช้ขอความช่วยเหลือ)
เสื้อผ้าพอใช้ 3 วัน (เน้นแห้งเร็ว), เสื้อกันฝน/เสื้อกันหนาว, รองเท้าหนังแข็ง/รองเท้าบู๊ท, ผ้าห่ม, ถุงนอน, ของใช้ส่วนตัว (แปรงสีฟัน, สบู่, ผ้าเช็ดตัว), ผ้าอนามัย, ผ้าอ้อม
มีดพกพา, มีดอเนกประสงค์, เชือก 10-20 เมตร, เทปกาว, ถุงขยะ (ขนาดใหญ่), ไม้ขีด/ไฟแช็ค กันน้ำ, แผนที่พื้นที่, เข็มทิศ
เงินสดย่อยพอใช้ (5,000-10,000 บาท), สำเนากุญแจบ้าน/รถ
—
ควรตรวจสอบ:
รอยร้าวผนัง, คาน, เสา, ระบบกันซึม (หลังคา, ผนัง, ห้องน้ำ), ท่อระบายน้ำ (ไม่อุดตัน), ต้นไม้ใหญ่ใกล้บ้าน (อาจล้มทับ), ของหนักบนที่สูง (อาจตกใส่)
ดาดฟ้า – ป้องกันน้ำรั่ว, ผนังภายนอก – ป้องกันความชื้น, พื้นคอนกรีต – ป้องกันน้ำกัดกร่อน
ของที่ควรยกสูง:
เครื่องใช้ไฟฟ้า (ตู้เย็น, ทีวี, คอมพิวเตอร์), เอกสารสำคัญ, ภาพถ่ายที่ระลึก, ของมีค่าทางจิตใจ, สัมภาระที่จำเป็น
ถุงทราย/กระสอบ (กั้นน้ำ), ไม้กระดานปิดหน้าต่าง (กันพายุ), ปั๊มน้ำมือ/ปั๊มไฟฟ้า, เครื่องกำเนิดไฟฟ้าสำรอง (ถ้ามีงบ)
รู้วิธีปิดอย่างถูกต้อง:
เบรกเกอร์ไฟฟ้าหลัก, วาล์วน้ำประปาหลัก, วาล์วแก๊สหลัก
—
จุดนัดพบ 3 จุด:
รู้เส้นทางอพยพอย่างน้อย 2 เส้นทาง, ท่องจำเส้นทางไปศูนย์พักพิงที่ใกล้ที่สุด, ฝึกซ้อมการอพยพกับครอบครัว
บันทึกเบอร์สำคัญ:
191 – ตำรวจ
199 – สายด่วนภัยพิบัติ
1669 – กู้ชีพ-กู้ภัย
1784 – กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย
เบอร์ญาติใกล้ชิด
เบอร์ผู้นำชุมชน/กำนัน
ญาติต่างจังหวัด (ใช้เป็นศูนย์กลางติดต่อ), เก็บรายชื่อสมาชิกครอบครัวพร้อมเบอร์โทร
—
ฝนตกหนักต่อเนื่อง 2-3 วัน, แม่น้ำล้นตลิ่ง, ประกาศเตือนจากหน่วยงานราชการ
ยกของขึ้นที่สูง, ปิดไฟฟ้าหลัก, เตรียมอพยพไปที่สูง, อย่าขับรถลุยน้ำลึก
เมฆหมุนวน ท้องฟ้ามืด, ลมแรงผิดปกติ, อากาศอึดอัด ความกดอากาศลด
อยู่ในบ้าน ห่างจากหน้าต่าง, ปิดประตู-หน้าต่างให้สนิท, ถ้าอยู่ข้างนอก หลบในอาคารมั่นคง, หลีกเลี่ยงต้นไม้ใหญ่
ดินแตกร้าว เอียง, น้ำใต้ดินไหลผิดปกติ, เสียงดังผิดปกติจากภูเขา, พื้นที่เริ่มทรุดตัว
อพยพทันทีไปพื้นที่สูง, อย่ากลับไปเก็บของ, ระวังดินถล่มซ้ำ
ติดตั้งเครื่องดับเพลิงขนาดเล็ก, ตรวจสอบสายไฟชำรุด, ห้ามจุดเทียน/ธูปทิ้งไว้, สอนเด็กไม่เล่นไฟ
โทรแจ้ง 199 ทันที, ปิดก๊าซ-ไฟฟ้า, ใช้ผ้าเปียกปิดปากจมูก, คลานออกจากอาคาร (ควันอยู่ด้านบน), อย่ากลับเข้าไปในอาคาร
ระวังอาฟเตอร์ช็อก (แผ่นดินไหวซ้ำ), ตรวจสอบรอยร้าว ก๊าซรั่ว ไฟฟ้าชำรุด, เปิดวิทยุฟังข่าว
—
Thai PBS Disasters – ข่าวภัยพิบัติเรียลไทม์
กรมอุตุฯ – พยากรณ์อากาศ เตือนภัย
Disaster Alert (PDC) – แผนที่ภัยพิบัติโลก
Google Crisis Map – แผนที่วิกฤต
Line – ติดตามข่าวจาก กมภ.
เว็บไซต์ กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย (disaster.go.th)
Facebook/X: กรมอุตุฯ, กมภ.
สถานีวิทยุท้องถิ่น
—
1. หยุดเลือด – กดแผลด้วยผ้าสะอาด
2. ล้างแผล – น้ำสะอาด + แอลกอฮอล์
3. ปิดแผล – ผ้าพันแผลสะอาด
1. ประคบน้ำเย็นทันที 10-15 นาที
2. อย่าแกะแผลพุพอง
3. ปิดแผลหลวมๆ
1. อย่าขยับ
2. ใช้แผ่นไม้ประคองข้อ
3. ส่งหมอทันที
1. ตัดกระแสไฟก่อน
2. ห้ามใช้มือเปล่าดึงคน (ใช้ไม้)
3. CPR ถ้าหยุดหายใจ
—
✓ เช็ควันหมดอายุอาหาร-ยา เปลี่ยนของใหม่
✓ ทดสอบไฟฉาย วิทยุ แบตสำรอง
✓ อัพเดทเอกสารสำคัญ (ทะเบียนบ้าน ใบขับขี่)
✓ ฝึกซ้อมแผนอพยพกับครอบครัว
✓ เช็คระบบกันซึมบ้าน
✓ ตรวจเช็คเบอร์ติดต่อฉุกเฉิน
—
1.
ความปลอดภัยของชีวิตสำคัญกว่าทรัพย์สิน – อย่ากลับไปเก็บของ
2.
ฝึกซ้อมสม่ำเสมอ – คุ้นเคยจะทำให้ไม่ตื่นตระหนกยามจริง
3.
รู้ทันข่าวสาร – ติดตามประกาศเตือนภัยอย่างสม่ำเสมอ
4.
ช่วยเหลือเพื่อนบ้าน – โดยเฉพาะผู้สูงอายุ เด็ก คนพิการ
5.
อย่าตื่นตระหนก – การคิดสติเยือกเย็นช่วยชีวิตได้
—
—
—
การเตรียมพร้อมไม่ใช่เรื่องน่ากลัว แต่เป็นการดูแลตัวเองและคนที่เรารักอย่างชาญฉลาด

