“มีเมืองแห่งหนึ่งที่จมอยู่ใต้น้ำมากว่า 1,500 ปี และเพิ่งถูกค้นพบในศตวรรษที่ 20 — เมืองนี้สร้างด้วยวิศวกรรมที่ล้ำหน้ากว่ายุคสมัยมากจนนักโบราณคดียังอธิบายไม่ได้ทั้งหมด”
—
เฮราคลีออน — เมืองท่าอียิปต์โบราณที่จมหายไปใต้ทะเลเมดิเตอร์เรเนียน
ในปี ค.ศ. 2000 นักดำน้ำและนักโบราณคดีค้นพบสิ่งที่น่าตื่นตะลึง นั่นคือซากเมืองโบราณขนาดใหญ่จมอยู่ใต้อ่าว Abu Qir ในทะเลเมดิเตอร์เรเนียนนอกชายฝั่งอียิปต์ที่ความลึกประมาณ 6–9 เมตร เมืองนั้นคือ เฮราคลีออน (Heracleion) หรือที่รู้จักในภาษาอียิปต์ว่า ธอนิส (Thonis) เมืองท่าที่ยิ่งใหญ่ที่สุดของอียิปต์โบราณก่อนที่อเล็กซานเดรียจะถือกำเนิด
—
ประวัติศาสตร์ที่ถูกลืมมาหลายศตวรรษ:เฮราคลีออนเป็นเมืองท่าหลักของอียิปต์ในยุคก่อนกรีก มีอายุย้อนไปถึงศตวรรษที่ 8 ก่อนคริสตกาล และรุ่งเรืองสูงสุดในช่วงศตวรรษที่ 6–4 ก่อนคริสตกาล เมืองนี้คือประตูสู่อียิปต์จากโลกเมดิเตอร์เรเนียน พ่อค้าจากกรีก ฟินีเชีย และประเทศอื่นๆ ต้องผ่านเมืองนี้ก่อนเสมอ
นักประวัติศาสตร์กรีกอย่าง Herodotus และ Diodorus เคยกล่าวถึงเมืองนี้ไว้ในงานเขียน แต่ด้วยที่เมืองจมหายไปใต้ทะเลนานมากจนนักวิชาการสมัยใหม่หลายคนเชื่อว่าเป็นแค่ตำนาน จนกระทั่งถูกค้นพบในที่สุด
—
วิศวกรรมที่ทำให้นักโบราณคดีทึ่ง:
ระบบคลองที่ซับซ้อนเฮราคลีออนสร้างบนเกาะและสันดอนทรายในสามเหลี่ยมปากแม่น้ำไนล์ เชื่อมกันด้วยเครือข่ายคลองที่ซับซ้อน ช่วยให้เรือสินค้าขนาดใหญ่เข้าถึงท่าเรือได้อย่างมีประสิทธิภาพ นักโบราณคดีพบซากเรือโบราณกว่า 64 ลำและสมอเรือกว่า 700 อันใต้ทะเลบริเวณนี้
วิหารอามุน-เกราบวิหารหลักของเมืองอุทิศให้กับเทพเจ้า Amun-Gerab ซึ่งเป็นการผสมผสานระหว่างเทพเจ้าอียิปต์และกรีก สะท้อนให้เห็นถึงความเป็นเมืองนานาชาติของเฮราคลีออน โดยพบรูปสลักขนาดใหญ่กว่า 5 เมตรของฟาโรห์และเทพเจ้าจมอยู่ใต้ทะเลในสภาพที่ดีเยี่ยม
ฐานรากบนดินอ่อนสิ่งที่น่าทึ่งที่สุดคือชาวเฮราคลีออนสามารถสร้างอาคารขนาดใหญ่บนดินทรายและดินโคลนของสามเหลี่ยมปากแม่น้ำไนล์ได้ ซึ่งเป็นงานวิศวกรรมฐานรากที่ท้าทายมากแม้กระทั่งในยุคปัจจุบัน นักวิจัยเชื่อว่าพวกเขาใช้เสาไม้ตอกลงในดินเป็นฐานรากเช่นเดียวกับที่เวนิสใช้ในอีกหลายร้อยปีต่อมา
—
สิ่งที่ค้นพบใต้ทะเล:
รูปสลักหินขนาดใหญ่กว่า 5 เมตรของฟาโรห์และเทพเจ้า แท่งทองคำและเครื่องประดับจำนวนมาก ซากเรือโบราณกว่า 64 ลำ สมอเรือกว่า 700 อัน เหรียญกรีกและอียิปต์หลายพันเหรียญ แผ่นจารึกหินอ่อนที่บันทึกภาษีและกฎหมายการค้า—
ทำไมเมืองถึงจมหายไป?นักวิทยาศาสตร์เชื่อว่าเฮราคลีออนจมลงเนื่องจากหลายปัจจัยรวมกัน ทั้งการทรุดตัวของดินโคลนและทรายที่ไม่มั่นคงซึ่งไม่สามารถรับน้ำหนักอาคารขนาดใหญ่ได้ในระยะยาว การเพิ่มขึ้นของระดับน้ำทะเล และอาจมีแผ่นดินไหวหรือคลื่นสึนามิที่เร่งกระบวนการนี้ให้เร็วขึ้น
บทเรียนจากเฮราคลีออนคือการสร้างฐานรากที่แข็งแรงและเหมาะสมกับสภาพดินในพื้นที่คือสิ่งสำคัญที่สุดในงานก่อสร้างทุกยุคสมัย ไม่ว่าจะเป็น 3,000 ปีที่แล้วหรือในปัจจุบัน
—
คำถามสำหรับวันเสาร์:ถ้าคุณสามารถดำน้ำลงไปสำรวจเฮราคลีออนได้ สิ่งแรกที่อยากค้นหาคืออะไร? คอมเมนต์บอกกันได้เลยครับ 
—
เรื่องน่ารู้ประจำวันเสาร์ โดย Interplug เพราะประวัติศาสตร์สอนเราได้เสมอ ไม่ว่าจะจมอยู่ใต้ทะเลหรือไม่ก็ตาม
