ก่อนที่จะมีตึกระฟ้าสูงหลายร้อยเมตร มีตึกหนึ่งที่สูงเพียง 10 ชั้น แต่มันเปลี่ยนโลกสถาปัตยกรรมไปตลอดกาล

“ก่อนที่จะมีตึกระฟ้าสูงหลายร้อยเมตร มีตึกหนึ่งที่สูงเพียง 10 ชั้น แต่มันเปลี่ยนโลกสถาปัตยกรรมไปตลอดกาล”

—

ประวัติศาสตร์ตึกระฟ้าแรกของโลก — จากชิคาโกสู่ท้องฟ้าทั่วโลก

วันนี้เราคุ้นเคยกับตึกสูงระฟ้าจนแทบไม่ได้มองขึ้นไปบนฟ้าอีกแล้ว แต่รู้หรือไม่ว่าเพียง 140 กว่าปีที่ผ่านมา อาคารที่สูงที่สุดในโลกยังคงเป็นโบสถ์และวิหารหิน และความฝันที่จะสร้างอาคารสูงกว่า 10 ชั้นถือว่าเป็นเรื่องบ้าบิ่นที่สุดในยุคนั้น

—

จุดเริ่มต้นจากเพลิงไหม้ครั้งใหญ่

ทุกอย่างเริ่มต้นจากโศกนาฏกรรม ในปี 1871 เพลิงไหม้ครั้งใหญ่แห่งชิคาโก (The Great Chicago Fire) เผาผลาญเมืองไปกว่า 17,000 อาคาร คร่าชีวิตผู้คนหลายร้อยคน และทำให้ผู้คนกว่า 100,000 คนไร้ที่อยู่อาศัย

แต่จากเถ้าถ่านครั้งนั้น ชิคาโกได้ฟื้นคืนชีพในฐานะห้องทดลองสถาปัตยกรรมที่ยิ่งใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์

—

Home Insurance Building — ตึกระฟ้าใบแรกของโลก

ในปี 1885 วิศวกรและสถาปนิก William Le Baron Jenney สร้างสิ่งที่โลกไม่เคยเห็นมาก่อน นั่นคือ Home Insurance Building ในชิคาโก อาคาร 10 ชั้น ความสูง 42 เมตร

สิ่งที่ทำให้อาคารนี้ปฏิวัติโลกไม่ใช่ความสูง แต่คือ โครงสร้างเหล็กภายใน

ก่อนหน้านั้นอาคารทุกหลังต้องใช้ผนังหนาและหนักแบกรับน้ำหนักโครงสร้าง ยิ่งสูงยิ่งต้องใช้ผนังหนา จนมีข้อจำกัดว่าจะสูงได้แค่ไหน แต่ Jenney ใช้โครงเหล็กเป็นโครงกระดูกของอาคาร ทำให้ผนังกลายเป็นแค่เปลือกนอกที่ไม่ต้องรับน้ำหนักอีกต่อไป

—

ตัวเลขที่น่าสนใจ:

Home Insurance Building สูง 42 เมตร 10 ชั้น สร้างปี 1885

ใช้เหล็กในโครงสร้างน้อยกว่าอาคารแบบเดิม 30% แต่รับน้ำหนักได้มากกว่าหลายเท่า

ถูกรื้อถอนในปี 1931 เพื่อสร้างอาคารใหม่ที่ใหญ่กว่า

หลักการโครงเหล็กของ Jenney ถูกนำไปพัฒนาจนกลายเป็น Burj Khalifa สูง 828 เมตรในปัจจุบัน

—

Chicago School — กำเนิดสถาปัตยกรรมสมัยใหม่

หลังจาก Home Insurance Building ชิคาโกกลายเป็นศูนย์กลางของสถาปนิกรุ่นใหม่ที่เรียกตัวเองว่า Chicago School ซึ่งมีหลักการสำคัญคือ Form Follows Function หรือ “รูปทรงตามการใช้งาน” ไม่ใช่การตกแต่งเพื่อความสวยงามอย่างเดียว

สถาปนิกชื่อดังอย่าง Louis Sullivan และ Daniel Burnham ต่างสร้างผลงานที่กลายเป็นรากฐานของสถาปัตยกรรมสมัยใหม่ทั้งหมดที่เราเห็นในวันนี้

—

นวัตกรรมที่ทำให้ตึกระฟ้าเป็นไปได้:

โครงเหล็ก (Steel Frame) — แบกน้ำหนักแทนผนัง ทำให้สร้างสูงได้ไม่จำกัด

ลิฟต์ไฟฟ้า — Elisha Otis ประดิษฐ์ลิฟต์นิรภัยในปี 1852 ทำให้ขึ้นลงชั้นสูงได้จริง

กระจกแผ่นใหญ่ — ผนังกระจกแทนผนังหนา ให้แสงธรรมชาติเข้าได้มากขึ้น

ฐานรากลึก — เทคนิคการขุดและเทฐานรากในดินเหนียวชิคาโกที่อ่อนตัว

—

ข้อคิดจากประวัติศาสตร์:

ตึกระฟ้าใบแรกของโลกไม่ได้เกิดจากความฝันที่ยิ่งใหญ่เพียงอย่างเดียว แต่เกิดจากการแก้ปัญหาจริงๆ หลังจากภัยพิบัติครั้งใหญ่ เช่นเดียวกับงานก่อสร้างที่ดีในทุกยุคสมัย ที่เกิดจากการเข้าใจปัญหาและหาทางออกที่ถูกต้องก่อนเสมอ

—

เรื่องน่ารู้ประจำวันเสาร์ โดย Interplug