อยู่กับปัจจุบัน: ศิลปะแห่งการมีสติ.
อดีตเป็นความทรงจำ อนาคตเป็นจินตนาการ มีเพียงปัจจุบันเท่านั้นที่เป็นของขวัญ
.
เราใช้ชีวิตที่ไหน.
คุณเคยสังเกตไหมว่า ขณะกำลังกินข้าว สมองคุณกำลังคิดถึงงานที่ยังไม่เสร็จ ขณะอาบน้ำ คุณกำลังวางแพลนวันพรุ่งนี้ ขณะพูดคุยกับคนที่รัก ใจคุณกำลังคิดถึงปัญหาที่เกิดเมื่อเช้า
.
เราใช้ชีวิตอยู่ทุกที่ ยกเว้น “ที่นี่” และ “ตอนนี้” สมองเรามีความสามารถพิเศษที่จะย้อนกลับไปในอดีตและกระโดดไปในอนาคต แต่ความสามารถนี้กลับกลายเป็นคำสาป เพราะเรามักจมอยู่กับความเสียใจในอดีต หรือกังวลเกี่ยวกับอนาคต จนลืมใช้ชีวิตในปัจจุบัน
.
สูญเสียอะไรเมื่อไม่อยู่กับปัจจุบัน.
เมื่อเราไม่อยู่กับปัจจุบัน เราพลาดชีวิตของตัวเอง พลาดรอยยิ้มของคนที่รัก พลาดความสวยงามรอบตัว พลาดรสชาติของอาหาร
.
เราสร้างความเครียดให้ตัวเอง กังวลเรื่องที่ยังไม่เกิด เสียใจเรื่องที่เปลี่ยนแปลงไม่ได้แล้ว ทั้งสองอย่างนี้ไม่ได้ช่วยอะไรเรา นอกจากทำให้เราทุกข์
.
เราตัดสินใจผิดพลาด เพราะสมองเราไม่ได้มีสมาธิ ไม่ได้ตั้งใจจริงๆ กับสิ่งที่กำลังทำ
.
ทำไม “ปัจจุบัน” ถึงมีค่า.
ในภาษาอังกฤษ ปัจจุบันคือ “Present” ซึ่งแปลได้อีกความหมายว่า “ของขวัญ” นี่ไม่ใช่ความบังเอิญ
.
ปัจจุบันคือสิ่งเดียวที่เราควบคุมได้ เราไม่สามารถเปลี่ยนแปลงอดีต เราไม่สามารถควบคุมอนาคต แต่เราสามารถเลือกได้ว่าจะทำอะไร คิดอะไร รู้สึกอย่างไร ในขณะนี้
.
ปัจจุบันคือที่ที่ชีวิตเกิดขึ้นจริงๆ ความสุข ความรัก ความสงบ ทุกอย่างที่เรากำลังมองหา อยู่ที่นี่และตอนนี้
.
ปัจจุบันคือจุดเริ่มต้นของการเปลี่ยนแปลง ถ้าคุณต้องการอนาคตที่ดีขึ้น เริ่มต้นที่ปัจจุบัน ถ้าคุณต้องการหายจากอดีต เริ่มต้นที่ปัจจุบัน
การมีสติคืออะไรการมีสติคือการตระหนักรู้ว่าคุณกำลังทำอะไร คิดอะไร รู้สึกอย่างไร ในขณะนี้ โดยไม่ตัดสิน ไม่ต่อต้าน เพียงแค่รับรู้
การมีสติไม่ใช่การหยุดคิด สมองเราถูกออกแบบมาให้คิด การมีสติคือการสังเกตความคิด แทนที่จะถูกความคิดครอบงำ
การมีสติไม่ใช่การหลบหนีความเจ็บปวด แต่คือการยอมรับความเจ็บปวด อนุญาตให้มันอยู่ โดยไม่ต่อสู้ เมื่อเรายอมรับ ความเจ็บปวดจะค่อยๆ ผ่านไป
6 วิธีฝึกการอยู่กับปัจจุบัน1. หายใจอย่างมีสติ
หายใจเข้าลึกๆ นับ 1-2-3-4 หายใจออกช้าๆ นับ 1-2-3-4-5-6 ทำซ้ำ 3 ครั้ง คุณจะรู้สึกสงบขึ้นทันที
2. ใช้ประสาทสัมผัส 5 อย่าง
มองเห็น 5 สิ่งรอบตัว / ได้ยิน 4 เสียง / สัมผัส 3 สิ่ง / ได้กลิ่น 2 กลิ่น / ชิมรสชาติ 1 อย่าง
3. กินอาหารอย่างมีสติ
ปิดโทรศัพท์ ปิดทีวี เคี้ยวช้าๆ สนใจรสชาติ เนื้อสัมผัส กลิ่น อาหารจะอร่อยขึ้น และคุณอิ่มเร็วขึ้น
4. เดินอย่างมีสติ
เดินช้าๆ สนใจทุกย่างก้าว รู้สึกเท้าสัมผัสพื้น ลมโชยผ่าน การเดิน 10 นาทีแบบมีสติจะทำให้สมองสดชื่นกว่าเดิน 1 ชั่วโมงแบบคิดไปเรื่อย
5. ฟังคนอื่นอย่างมีสติ
เมื่อมีคนพูด ตั้งใจฟังจริงๆ อย่าคิดว่าจะตอบอะไร อย่ามองโทรศัพท์ มองตา ฟังด้วยหัวใจ ความสัมพันธ์จะดีขึ้นมาก
6. ทำสิ่งเดียวในเวลาเดียว
เลิกทำหลายอย่างพร้อมกัน ถ้ากำลังทำงาน ก็ทำเต็มที่ ถ้าเล่นกับลูก ก็อยู่กับลูกเต็มที่ ถ้าพักผ่อน ก็พักผ่อนเต็มที่
ผลลัพธ์ของการมีสติ
ความเครียดลดลง – ไม่กังวลอนาคต ไม่เสียใจอดีต ความสุขเพิ่มขึ้น – ซาบซึ้งในสิ่งเล็กๆ ที่มีอยู่ทุกวัน สมาธิดีขึ้น – สมองอยู่กับปัจจุบัน ไม่ฟุ้งซ่าน ความสัมพันธ์แน่นแฟ้น – อยู่กับคนที่รักอย่างเต็มที่ สุขภาพดีขึ้น – ความเครียดลดลง ร่างกายมีโอกาสพักฟื้น การตัดสินใจแม่นยำ – สมองใส่ใจกับข้อมูลทั้งหมด
เริ่มต้นวันนี้คุณไม่จำเป็นต้องนั่งสมาธิ 2 ชั่วโมง เริ่มจากสิ่งง่ายๆ ใช้เวลา 1 นาที หายใจอย่างมีสติ ทำทุกวัน เมื่อคุ้นชิน ค่อยๆ เพิ่ม
จำไว้ว่า การมีสติคือทักษะ ยิ่งฝึก ยิ่งเก่ง อย่าท้อถ้าสมองฟุ้งซ่าน นั่นเป็นเรื่องปกติ แค่พาสมองกลับมาที่ปัจจุบัน อีกครั้ง อีกครั้ง และอีกครั้ง
อดีตจบไปแล้ว อนาคตยังไม่มาถึง มีเพียงปัจจุบันเท่านั้นที่เป็นของจริง
อย่าพลาดชีวิตของคุณ เพราะคุณกำลังคิดถึงเมื่อวาน หรือกังวลเรื่องพรุ่งนี้
กลับมาที่นี่ กลับมาที่ตอนนี้ นี่คือที่ที่ชีวิตเกิดขึ้นจริงๆ
—
“อดีตเป็นประวัติ อนาคตเป็นความลึกลับ ปัจจุบันเป็นของขวัญ”