Ikigai (อิคิไก) – เหตุผลแห่งการตื่นนอน.
คุณเคยตื่นนอนมาแล้วรู้สึกว่าไม่รู้ว่าตัวเองจะทำอะไรไปเพื่ออะไรบ้างไหม? หรือรู้สึกว่าชีวิตขาดความหมาย ทำงานไปวันๆ เพียงเพื่อรอวันหยุด Ikigai อาจเป็นคำตอบที่คุณกำลังมองหา
.
Ikigai คืออะไร?.
Ikigai (生き甲斐) เป็นคำภาษาญี่ปุ่นที่มาจากคำว่า “Iki” แปลว่า “ชีวิต” และ “Gai” แปลว่า “คุณค่า” รวมกันหมายถึง “เหตุผลที่ทำให้ชีวิตมีคุณค่า” หรือ “สิ่งที่ทำให้คุณรู้สึกว่าการตื่นนอนในแต่ละวันมีความหมาย”
.
ชาวญี่ปุ่นเชื่อว่าทุกคนมี Ikigai ของตัวเอง และการค้นพบมันคือกุญแจสำคัญสู่ชีวิตที่มีความสุข สุขภาพดี และอายุยืน โดยเฉพาะในเกาะ Okinawa ซึ่งมีผู้สูงอายุที่มีสุขภาพดีมากที่สุดในโลก ผู้คนที่นั่นมักมี Ikigai ที่ชัดเจนและใช้ชีวิตตามมัน
.
สี่วงกลมของ Ikigai.
Ikigai เกิดจากจุดตัดของสี่องค์ประกอบสำคัญ:
.
สิ่งที่คุณรัก (What you love)สิ่งที่ทำให้คุณมีความสุข ตื่นเต้น และทำแล้วไม่รู้สึกเหนื่อย เวลาผ่านไปอย่างรวดเร็ว เช่น การวาดภาพ การเขียน การทำอาหาร การสอน หรือการช่วยเหลือผู้อื่น
.
สิ่งที่คุณเก่ง (What you are good at)ความสามารถหรือทักษะที่คุณมี ไม่ว่าจะเป็นพรสวรรค์ธรรมชาติหรือสิ่งที่ฝึกฝนมา อาจเป็นการแก้ปัญหา การสื่อสาร ทักษะเทคนิค หรือความเข้าใจคน
.
สิ่งที่โลกต้องการ (What the world needs)สิ่งที่สังคมหรือผู้คนต้องการ ปัญหาที่ต้องการผู้แก้ไข หรือความต้องการที่ยังไม่ได้รับการตอบสนอง การมีส่วนช่วยทำให้โลกดีขึ้น แม้เพียงเล็กน้อย
.
สิ่งที่คุณได้รับค่าตอบแทน (What you can be paid for)สิ่งที่ผู้คนยินดีจ่ายเงินหรือให้รางวัลตอบแทน สามารถเลี้ยงชีพและมีชีวิตที่มั่นคง
.
จุดตัดที่สำคัญ.
เมื่อสี่วงกลมนี้ตัดกัน จะเกิดสถานะต่างๆ:
.
รัก + เก่ง = Passion (ความหลงใหล)แต่ถ้าไม่มีคนต้องการหรือไม่สามารถหาเงินได้ อาจรู้สึกไร้ประโยชน์
.
เก่ง + ได้เงิน = Profession (อาชีพ)แต่ถ้าไม่ได้รักหรือไม่มีความหมาย อาจรู้สึกว่างเปล่า
.
ได้เงิน + โลกต้องการ = Vocation (พันธกิจ)แต่ถ้าไม่ได้รักหรือไม่ถนัด อาจรู้สึกไม่พอใจ
.
โลกต้องการ + รัก = Mission (ภารกิจ)แต่ถ้าไม่มีรายได้ อาจรู้สึกไม่มั่นคง
.
Ikigai ที่แท้จริง = จุดศูนย์กลางที่ทั้งสี่วงตัดกัน.
วิธีค้นหา Ikigai ของคุณ.
ถามตัวเองด้วยคำถามเหล่านี้:
.
สิ่งที่คุณรัก:– อะไรทำให้คุณหลงใหลจนลืมเวลา?
– เมื่อคุณมีเวลาว่าง คุณชอบทำอะไร?
– อะไรที่คุณพูดถึงแล้วตาสว่าง?
.
สิ่งที่คุณเก่ง:– คนอื่นมักขอความช่วยเหลือคุณเรื่องอะไร?
– อะไรที่คุณทำได้ดีกว่าคนส่วนใหญ่?
– ทักษะอะไรที่คุณได้รับคำชม?
.
สิ่งที่โลกต้องการ:– ปัญหาอะไรที่คุณเห็นแล้วอยากแก้ไข?
– คุณอยากช่วยใครหรือช่วยอะไร?
– โลกจะดีขึ้นอย่างไรถ้ามีคุณอยู่?
.
สิ่งที่ได้รับค่าตอบแทน:– คนอื่นเต็มใจจ่ายเงินเพื่ออะไรของคุณ?
– ทักษะไหนที่มีความต้องการในตลาด?
– คุณสามารถสร้างคุณค่าทางเศรษฐกิจอย่างไร?
.
ตัวอย่าง Ikigai ในชีวิตจริง.
นักออกแบบ:รักการสร้างสรรค์ (รัก) + เก่งเรื่องสี-รูปทรง (เก่ง) + ช่วยธุรกิจสื่อสารแบรนด์ (โลกต้องการ) + ได้เป็นอาชีพ (ได้เงิน)
.
ครู:รักการถ่ายทอดความรู้ (รัก) + เก่งในการอธิบาย (เก่ง) + สร้างคนรุ่นใหม่ (โลกต้องการ) + มีเงินเดือนประจำ (ได้เงิน)
.
เชฟ:รักการทำอาหาร (รัก) + เก่งเรื่องรสชาติ (เก่ง) + ทำให้คนมีความสุขจากอาหาร (โลกต้องการ) + เปิดร้านหรือทำงานในโรงแรม (ได้เงิน)
.
หลักคิดสำคัญของ Ikigai.
1. Ikigai ไม่จำเป็นต้องเป็นงานเดียว อาจเป็นหลายสิ่งผสมกัน
2. Ikigai เปลี่ยนแปลงได้ตามช่วงชีวิต
3. ไม่ต้องรอจนหา Ikigai เจอ เริ่มทำสิ่งที่รักและพัฒนาไปเรื่อยๆ
4. Ikigai เล็กๆ ก็มีค่า ไม่ต้องยิ่งใหญ่เสมอไป
5. กระบวนการค้นหาคือส่วนหนึ่งของการใช้ชีวิตที่มีความหมาย
.
ประโยชน์ของการมี Ikigai.
– ตื่นนอนด้วยความกระตือรือร้น มีเป้าหมายชัดเจน
– รู้สึกว่าชีวิตมีความหมาย มีคุณค่า
– มีสุขภาพกายและใจที่ดีขึ้น
– อายุยืนขึ้น (ตามการศึกษาในญี่ปุ่น)
– ทำงานด้วยความสุข ไม่รู้สึกเหนื่อยหน่าย
– มีความยืดหยุ่นในการรับมือปัญหา
.
เริ่มต้นวันนี้.
คุณไม่จำเป็นต้องลาออกจากงานหรือเปลี่ยนแปลงชีวิตครั้งใหญ่ เริ่มต้นด้วยการ:
– สำรวจตัวเองด้วยคำถามข้างต้น
– ทดลองทำสิ่งใหม่ๆ ที่อยากทำมานาน
– พัฒนาทักษะในสิ่งที่รักและเก่ง
– มองหาวิธีสร้างคุณค่าให้ผู้อื่น
– อดทนกับกระบวนการ Ikigai ไม่ได้มาในชั่วข้ามคืน
.
—
.
Ikigai ไม่ใช่จุดหมายปลายทาง แต่เป็นการเดินทางตลอดชีวิต การค้นหาและใช้ชีวิตตาม Ikigai จะทำให้ทุกวันของคุณมีความหมาย และนั่นคือสิ่งที่ทำให้ชีวิตคุ้มค่า
.